Jak powstał ranking najlepszych polskich piłkarzy?
Porównanie Roberta Lewandowskiego z Kazimierzem Deyną, Grzegorza Laty z Piotrem Zielińskim czy Józefa Młynarczyka z Wojciechem Szczęsnym nie może opierać się wyłącznie na liczbie goli, występów czy zdobytych trofeów.
Piłkarze z różnych pokoleń funkcjonowali w zupełnie innych realiach. Szczególnie dotyczy to zawodników z czasów PRL, którzy przez dużą część kariery nie mogli swobodnie wyjeżdżać do zachodnich klubów. Dlatego każdy zawodnik jest oceniany przede wszystkim na tle własnej epoki.
Ranking opiera się na siedmiu kryteriach, za które można zdobyć łącznie 100 punktów.
| Kryterium | Maks. |
|---|---|
| Pozycja w światowym futbolu w najlepszym okresie | 25 |
| Długowieczność na najwyższym poziomie | 15 |
| Jakość indywidualnych występów w reprezentacji | 15 |
| Wielkie turnieje | 15 |
| Kariera klubowa | 15 |
| Osiągnięcia i wyróżnienia indywidualne | 10 |
| Znaczenie historyczne i dziedzictwo | 5 |
| Razem | 100 |
Długowieczność nie oznacza wyłącznie liczby sezonów w dzisiejszych ligach TOP 5. Liczy się to, jak długo zawodnik utrzymywał wysoki poziom w realiach swojej epoki.
Trofea klubowe nie są punktowane osobno. Mają znaczenie w ocenie kariery, ale inaczej traktowany jest lider zwycięskiej drużyny, a inaczej zawodnik z dalszego planu. Podobnie medal mistrzostw świata nie daje automatycznie wysokiej noty za reprezentację. W kategorii wielkich turniejów liczy się przede wszystkim indywidualny wkład.
Ranking punktowy TOP 30
| Miejsce | Piłkarz | Poziom światowy /25 | Regularność /15 | Kadra /15 | Turnieje /15 | Kluby /15 | Wyróżnienia /10 | Dziedzictwo /5 | Razem |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. | Robert Lewandowski | 25 | 15 | 15 | 9 | 15 | 10 | 5 | 94 |
| 2. | Kazimierz Deyna | 23 | 13 | 15 | 15 | 12 | 9 | 5 | 92 |
| 3. | Zbigniew Boniek | 23 | 13 | 14 | 14 | 15 | 8 | 5 | 92 |
| 4. | Grzegorz Lato | 22 | 13 | 14 | 15 | 12 | 9 | 5 | 90 |
| 5. | Włodzimierz Lubański | 23 | 12 | 14 | 8 | 13 | 8 | 5 | 83 |
| 6. | Władysław Żmuda | 20 | 13 | 14 | 15 | 11 | 4 | 4 | 81 |
| 7. | Andrzej Szarmach | 20 | 12 | 13 | 14 | 11 | 5 | 4 | 79 |
| 8. | Lucjan Brychczy | 19 | 15 | 11 | 8 | 14 | 7 | 4 | 78 |
| 9. | Ernest Pohl | 20 | 13 | 11 | 8 | 13 | 7 | 5 | 77 |
| 10. | Józef Młynarczyk | 18 | 10 | 12 | 14 | 14 | 4 | 4 | 76 |
| 11. | Jan Tomaszewski | 19 | 9 | 13 | 15 | 9 | 5 | 5 | 75 |
| 12. | Robert Gadocha | 19 | 10 | 13 | 14 | 11 | 4 | 4 | 75 |
| 13. | Ernest Wilimowski | 22 | 10 | 12 | 9 | 12 | 5 | 4 | 74 |
| 14. | Wojciech Szczęsny | 18 | 14 | 12 | 7 | 14 | 4 | 3 | 72 |
| 15. | Piotr Zieliński | 18 | 14 | 12 | 7 | 14 | 4 | 3 | 72 |
| 16. | Jakub Błaszczykowski | 18 | 12 | 13 | 9 | 13 | 3 | 4 | 72 |
| 17. | Jerzy Gorgoń | 18 | 10 | 12 | 14 | 10 | 3 | 4 | 71 |
| 18. | Łukasz Piszczek | 18 | 13 | 11 | 7 | 14 | 4 | 3 | 70 |
| 19. | Gerard Cieślik | 19 | 12 | 11 | 6 | 12 | 5 | 5 | 70 |
| 20. | Antoni Szymanowski | 18 | 11 | 13 | 14 | 9 | 2 | 3 | 70 |
| 21. | Grzegorz Krychowiak | 18 | 10 | 12 | 10 | 13 | 4 | 2 | 69 |
| 22. | Kamil Glik | 17 | 12 | 13 | 8 | 12 | 3 | 3 | 68 |
| 23. | Stanisław Oślizło | 17 | 12 | 10 | 7 | 14 | 4 | 4 | 68 |
| 24. | Włodzimierz Smolarek | 17 | 11 | 12 | 13 | 11 | 1 | 2 | 67 |
| 25. | Łukasz Fabiański | 16 | 14 | 11 | 4 | 14 | 3 | 3 | 65 |
| 26. | Jerzy Dudek | 17 | 10 | 10 | 5 | 13 | 4 | 4 | 63 |
| 27. | Kazimierz Kmiecik | 16 | 11 | 9 | 10 | 11 | 3 | 2 | 62 |
| 28. | Jacek Krzynówek | 16 | 11 | 12 | 7 | 11 | 2 | 2 | 61 |
| 29. | Artur Boruc | 18 | 10 | 11 | 10 | 8 | 1 | 2 | 60 |
| 30. | Henryk Reyman | 19 | 12 | 9 | 4 | 10 | 2 | 4 | 60 |
W przypadku remisu punktowego wyżej znajduje się zawodnik lepiej oceniony za całokształt reprezentacyjny i wielkie turnieje. Dlatego Kazimierz Deyna wyprzedza Zbigniewa Bońka mimo identycznego wyniku 92 punktów.
Najlepsi polscy piłkarze w historii TOP 30
1. Robert Lewandowski – 94 pkt
Lewandowski osiągnął poziom niedostępny wcześniej dla żadnego polskiego piłkarza przez tak długi czas. Przez kilkanaście sezonów należał do ścisłej światowej czołówki napastników.
Wygrał Ligę Mistrzów z Bayernem Monachium, seryjnie zostawał królem strzelców Bundesligi, zdobywał mistrzostwa Niemiec i Hiszpanii oraz pobił najważniejsze rekordy strzeleckie reprezentacji.
W 2020 i 2021 roku zdobył nagrodę FIFA The Best, a w plebiscycie Złotej Piłki za 2021 rok był drugi.
Nie ma takiego turnieju reprezentacyjnego jak Deyna czy Lato, ale jego dorobku również nie można sprowadzać do braku medalu. Przez wiele lat był centralną postacią kadry i zdobywał bramki na mistrzostwach Europy oraz świata.
To połączenie światowego prime, długowieczności, klubowej kariery i reprezentacyjnych rekordów daje mu pierwsze miejsce z wynikiem 94 punktów.
2. Kazimierz Deyna – 92 pkt
Deyna pozostaje najbliżej Lewandowskiego.
Trzecie miejsce w plebiscycie Złotej Piłki w 1974 roku jest jednym z najmocniejszych dowodów na jego pozycję w światowym futbolu. W kategorii poziomu światowego otrzymuje 23 punkty – tyle samo co Zbigniew Boniek.
Przewagę nad Bońkiem buduje przede wszystkim reprezentacją. Zdobył złoto olimpijskie w 1972 roku, został królem strzelców turnieju, dwa lata później był jednym z liderów Polski podczas mundialu zakończonego trzecim miejscem, a w 1976 roku zdobył srebro igrzysk.
Jego karierę klubową należy oceniać z uwzględnieniem realiów PRL. Najlepsze lata spędził w Legii Warszawa w okresie, gdy polscy zawodnicy mieli bardzo ograniczoną możliwość transferu do największych klubów Zachodu.
3. Zbigniew Boniek – 92 pkt
Boniek zdobywa tyle samo punktów co Deyna i również otrzymuje 23/25 za poziom światowy w najlepszym okresie kariery.
Jego wielkim atutem jest weryfikacja na najwyższym poziomie klubowym. W Juventusie zdobył Puchar Europy, Puchar Zdobywców Pucharów, Superpuchar Europy oraz mistrzostwo Włoch.
Jednocześnie był jednym z liderów reprezentacji Polski podczas mundialu w 1982 roku. Jego hat-trick przeciwko Belgii należy do najbardziej pamiętnych indywidualnych występów Polaka na mistrzostwach świata.
Deyna wyprzedza go minimalnie ze względu na jeszcze większy dorobek reprezentacyjny i turniejowy. Boniek ma natomiast mocniejsze CV klubowe.
4. Grzegorz Lato – 90 pkt
Największym argumentem Laty jest dorobek na mistrzostwach świata.
W 1974 roku zdobył siedem bramek i został królem strzelców mundialu. Trafił również w wygranym 1:0 spotkaniu z Brazylią o trzecie miejsce.
Osiem lat później ponownie zdobył z Polską brąz. Do tego ma złoty i srebrny medal olimpijski.
5. Włodzimierz Lubański – 83 pkt
Przez dziesięciolecia był najlepszym strzelcem reprezentacji Polski z 48 golami.
Z Górnikiem Zabrze zdobywał seryjnie mistrzostwa i Puchary Polski, a w 1970 roku dotarł do finału Pucharu Zdobywców Pucharów.
Jego historyczny dorobek mógł być jeszcze większy, gdyby poważna kontuzja nie wyeliminowała go z mundialu w 1974 roku.
6. Władysław Żmuda – 81 pkt
Żmuda rozegrał aż 21 meczów na mistrzostwach świata i wystąpił na czterech mundialach.
Był filarem defensywy reprezentacji, która zdobyła trzecie miejsce w 1974 i 1982 roku. W jego przypadku szczególnie mocno punktowane są reprezentacja, wielkie turnieje i długowieczność.
7. Andrzej Szarmach – 79 pkt
Szarmach zdobył 32 bramki w 61 występach dla reprezentacji.
Na mistrzostwach świata strzelił siedem goli. Był jednym z najważniejszych zawodników drużyny z 1974 roku, a w 1976 został królem strzelców turnieju olimpijskiego.
8. Lucjan Brychczy – 78 pkt
Brychczy przez kilkanaście lat należał do najważniejszych postaci Legii Warszawa i polskiej piłki.
Rozegrał dla Legii 452 mecze i zdobył 226 bramek we wszystkich rozgrywkach. Wygrywał mistrzostwa oraz Puchary Polski, a z warszawskim klubem dotarł również do półfinału Pucharu Europy.
W reprezentacji rozegrał 58 spotkań i strzelił 18 goli.
Przy ocenie Brychczego szczególnie ważna jest korekta historyczna. Nie można wymagać od zawodnika funkcjonującego w realiach PRL kariery podobnej do późniejszych Polaków występujących przez dekadę w Bundeslidze czy Serie A.
9. Ernest Pohl – 77 pkt
Pohl jest rekordzistą najwyższej klasy rozgrywkowej w Polsce z 186 bramkami.
Zdobył dziesięć mistrzostw Polski i trzykrotnie zostawał królem strzelców. Jego miejsce w pierwszej dziesiątce wynika również z zasady oceniania zawodników względem własnej epoki.
10. Józef Młynarczyk – 76 pkt
Najwyżej sklasyfikowany bramkarz w zestawieniu.
Był podstawowym golkiperem reprezentacji, która w 1982 roku zdobyła trzecie miejsce na mundialu. Później osiągnął jeszcze większy sukces klubowy, wygrywając Puchar Europy z FC Porto.
To właśnie połączenie wielkiego turnieju reprezentacyjnego i triumfu w najważniejszych rozgrywkach klubowych daje mu przewagę nad pozostałymi polskimi bramkarzami.
11. Jan Tomaszewski – 75 pkt
Tomaszewski zapracował na status legendy przede wszystkim podczas mundialu w 1974 roku.
Był jednym z bohaterów drużyny, która zdobyła brązowy medal, i podczas turnieju obronił dwa rzuty karne.
Jego klubowa kariera nie była tak imponująca jak późniejsze kariery Szczęsnego czy Fabiańskiego, ale szczyt osiągnięty w reprezentacji był wyjątkowy.
12. Robert Gadocha – 75 pkt
Gadocha był jednym z kluczowych zawodników ofensywy reprezentacji Kazimierza Górskiego.
Zdobył złoto olimpijskie w 1972 roku i był podstawowym piłkarzem podczas mundialu w 1974 roku. Jego znaczenia dla tamtego zespołu nie oddaje sama liczba bramek.
13. Ernest Wilimowski – 74 pkt
Wilimowski to jedna z największych postaci przedwojennej polskiej piłki.
Najbardziej niezwykłym momentem jego reprezentacyjnej kariery był mundial w 1938 roku. W meczu z Brazylią strzelił cztery gole, choć Polska ostatecznie przegrała po dogrywce 5:6.
Jego ocena wymaga bardzo mocnego uwzględnienia realiów epoki. Brak kariery w późniejszych europejskich rozgrywkach nie może działać na jego niekorzyść w taki sam sposób jak w przypadku współczesnego zawodnika.
14. Wojciech Szczęsny – 72 pkt
Szczęsny ma jedną z najmocniejszych karier klubowych w historii polskich bramkarzy.
Grał na wysokim poziomie w Arsenalu, Romie, Juventusie i Barcelonie. Przez wiele lat był podstawowym bramkarzem w Serie A oraz regularnie występował w europejskich pucharach.
Do pierwszej dziesiątki brakuje mu przede wszystkim wielkiego turnieju reprezentacyjnego na poziomie Tomaszewskiego czy Młynarczyka.
15. Piotr Zieliński – 72 pkt
Zieliński zbudował ogromny dorobek przede wszystkim regularnością.
Przez ponad dekadę utrzymywał się na wysokim poziomie Serie A. Przez wiele sezonów był ważnym zawodnikiem Napoli, zdobył mistrzostwo Włoch i regularnie występował w Lidze Mistrzów.
Niższe miejsce niż w rankingach mocniej premiujących ligową regularność wynika przede wszystkim z braku wybitnego wielkiego turnieju oraz mniejszej pozycji w światowym futbolu w prime niż u legend z pierwszej dziesiątki.
16. Jakub Błaszczykowski – 72 pkt
Błaszczykowski przez lata był jednym z liderów reprezentacji i Borussii Dortmund.
Zdobył dwa mistrzostwa Niemiec, wystąpił w finale Ligi Mistrzów i przekroczył granicę stu spotkań dla Polski.
Szczególnie mocny był jego występ na EURO 2016, podczas którego zdobył dwie bramki, a reprezentacja dotarła do ćwierćfinału.
17. Jerzy Gorgoń – 71 pkt
Jeden z filarów defensywy złotej generacji reprezentacji Polski.
Zdobył złoto i srebro olimpijskie oraz trzecie miejsce na mistrzostwach świata w 1974 roku.
Jego wysoka pozycja wynika przede wszystkim z roli w jednej z najlepszych polskich reprezentacji oraz jakości występów na wielkich turniejach.
18. Łukasz Piszczek – 70 pkt
Piszczek przez wiele lat był podstawowym prawym obrońcą Borussii Dortmund.
Zdobył dwa mistrzostwa Niemiec i wystąpił w finale Ligi Mistrzów w 2013 roku. Jego ogromnym atutem jest długość kariery na wysokim poziomie Bundesligi.
19. Gerard Cieślik – 70 pkt
Jedna z największych postaci polskiego futbolu lat 50.
Cieślik przez całą klubową karierę był związany z Ruchem Chorzów. Zdobywał tytuły króla strzelców, regularnie trafiał dla reprezentacji i został symbolem swojej epoki.
Do historii przeszedł również jego występ przeciwko ZSRR w 1957 roku, gdy zdobył dwie bramki.
20. Antoni Szymanowski – 70 pkt
Szymanowski rozegrał 82 spotkania w reprezentacji i należał do najważniejszych polskich obrońców lat 70.
Zdobył złoto olimpijskie w 1972 roku, srebro cztery lata później oraz brąz mistrzostw świata w 1974 roku.
21. Grzegorz Krychowiak – 69 pkt
W najlepszym okresie Krychowiak osiągnął bardzo wysoki poziom.
Jako podstawowy zawodnik Sevilli dwukrotnie wygrał Ligę Europy, a w finale przeciwko Dnipro zdobył bramkę. Później trafił do Paris Saint-Germain.
Bardzo dobrze prezentował się także podczas EURO 2016.
22. Kamil Glik – 68 pkt
Glik przez wiele lat był filarem reprezentacji oraz cenionym środkowym obrońcą w silnych europejskich ligach.
Został kapitanem Torino, a później trafił do Monaco. Z francuskim klubem zdobył mistrzostwo kraju i dotarł do półfinału Ligi Mistrzów.
23. Stanisław Oślizło – 68 pkt
Oślizło jest jednym z zawodników szczególnie zyskujących na ocenie względem epoki.
Był wieloletnim kapitanem Górnika Zabrze, seryjnie zdobywał mistrzostwa i Puchary Polski oraz zagrał w finale Pucharu Zdobywców Pucharów w 1970 roku.
W finale z Manchesterem City zdobył jedyną bramkę dla Górnika.
24. Włodzimierz Smolarek – 67 pkt
Ważna postać reprezentacji Polski z lat 80.
Smolarek należał do zespołu, który zdobył trzecie miejsce podczas mundialu w 1982 roku. Później z powodzeniem występował także za granicą, między innymi w Feyenoordzie i Utrechcie.
25. Łukasz Fabiański – 65 pkt
Fabiański jest jednym z najlepszych przykładów znaczenia długowieczności.
Przez wiele sezonów był podstawowym bramkarzem w Premier League, szczególnie w Swansea City i West Hamie. Jego dorobek w angielskiej ekstraklasie liczony jest w setkach spotkań.
Nie ma jednak turniejowego prime Tomaszewskiego, sukcesów reprezentacyjno-klubowych Młynarczyka ani tak wysokiej pozycji w światowym futbolu jak najwyżej sklasyfikowani zawodnicy.
26. Jerzy Dudek – 63 pkt
Dudek ma jeden z najbardziej ikonicznych momentów w historii polskiego futbolu.
W finale Ligi Mistrzów w 2005 roku odegrał kluczową rolę w zwycięstwie Liverpoolu nad Milanem. Jego interwencje w dogrywce i serii rzutów karnych przeszły do historii.
W rankingu całej kariery jeden wielki wieczór nie wystarcza jednak, aby wyprzedzić bramkarzy bardziej regularnych albo mających większy dorobek reprezentacyjny.
27. Kazimierz Kmiecik – 62 pkt
Kmiecik ma bardzo mocny dorobek zarówno reprezentacyjny, jak i ligowy.
Zdobył złoto olimpijskie w 1972 roku, brąz mundialu 1974 i srebro igrzysk w 1976 roku. W barwach Wisły Kraków należał do najskuteczniejszych zawodników swojej epoki i wielokrotnie zostawał królem strzelców.
28. Jacek Krzynówek – 61 pkt
Jedna z najważniejszych postaci reprezentacji Polski pierwszej dekady XXI wieku.
Krzynówek przez lata grał w Bundeslidze, występował między innymi w Bayerze Leverkusen i Wolfsburgu oraz mierzył się z europejską czołówką w Lidze Mistrzów.
Dla reprezentacji rozegrał niemal sto spotkań.
29. Artur Boruc – 60 pkt
Boruc nie ma takiej długowieczności na najwyższym poziomie jak Fabiański, ale jego najlepszy okres był bardzo mocny.
Szczególnie dobre recenzje zbierał w Celticu oraz w reprezentacji Polski. Na mistrzostwach świata 2006 i EURO 2008 należał do najlepiej ocenianych zawodników kadry.
30. Henryk Reyman – 60 pkt
Ranking zamyka jedna z najważniejszych postaci przedwojennego polskiego futbolu.
Reyman jest legendą Wisły Kraków i jednym z symboli pierwszych dekad ligowej piłki w Polsce.
Jego karierę trzeba oceniać szczególnie mocno względem epoki. Porównywanie przedwojennego zawodnika bez korekty do piłkarzy mających do dyspozycji współczesną Ligę Mistrzów czy największe europejskie ligi byłoby metodologicznie błędne.
Podsumowanie
Robert Lewandowski wygrywa ranking z wynikiem 94 punktów. Dwa punkty za nim znajduje się Kazimierz Deyna, a taki sam wynik 92 punktów osiąga Zbigniew Boniek. Deyna zajmuje drugie miejsce dzięki wyższym notom za reprezentację i wielkie turnieje, podczas gdy największą przewagą Bońka pozostaje kariera klubowa.
Pierwszą czwórkę zamyka Grzegorz Lato. To właśnie Lewandowski, Deyna, Boniek i Lato tworzą najbardziej wyraźnie oddzieloną od pozostałych ścisłą czołówkę rankingu najlepszych polskich piłkarzy w historii.